หน้าหนังสือทั้งหมด

บทสวดขอพระราชอำนาจ
252
บทสวดขอพระราชอำนาจ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) เตหิ เตหิ วิเสเสหิ คุเณหิ ปริภาวิโต สุขี โหติ มหาราชา ทีฆายุ อกุโตภโย ๒๕๗ ยสสา เตชวา จาปิ ภาณุมา วิย วฑฺฒย์ สทา ภัทรานิ สมุปสฺส์ รชช์ กาเรต โสตถินา ។ ขอสมเด็จบรม
บทสวดนี้เป็นการขอพรเพื่อขอให้สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงพระเกษมสุขตลอดทุกทิพาราตรีกาล และทรงมีอายุยืนยาว ปราศจากอันตรายใด ๆ ขอให้เทวดารักษาและปกป้องตามพระราชกุศล จงตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษาให้ราชอา
คำอฐิษฐานเพื่อพระราชสมภาร
253
คำอฐิษฐานเพื่อพระราชสมภาร
เกิดมี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๕๘ คือข้อติดขัดทั้งหลาย จงอย่าได้ถูกต้องพ้องพานซึ่งสยามรัฐมหาชนบทนี้ในกาลไหน ๆ จงบำราศ ไกลด้วยประการทั้งปวง ขอความเป็นผู้ไม่มีโรค ความสุขสำราญ ความเป็นผ
ในบทนี้ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการอธิษฐานเพื่อความสุขและความเจริญรุ่งเรืองของสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า พร้อมทั้งส่งเสริมให้ทรงมีอายุยืนและปราศจากโรคภัย โดยขอให้เทพเจ้าผู้สิงอยู่ในสยามรัฐ
ธรรมแห่งพระพุทธเจ้าและความสำคัญของการเคารพพระสัทธรรม
257
ธรรมแห่งพระพุทธเจ้าและความสำคัญของการเคารพพระสัทธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ២៦២ พระธรรมที่พระองค์ได้ตรัสรู้เองเป็นใหญ่ ข้อนี้เป็นประเพณีของพุทธนิสัยของพระพุทธเจ้า ทั้งหมด ดังสุนทรพจน์พรหมภาษิตว่า เย จ อตีตา สมพุทธา เย จ พุทฺธา อนาคตา ។
บทความนี้พูดถึงธรรมเมื่อตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า พระธรรมที่ได้ตรัสรู้เป็นหลักการสำคัญที่ทุกพระองค์จะยึดถือ และการเคารพในพระสัทธรรมเป็นคุณธรรมที่ควรประพฤติปฏิบัติ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของการเคารพใ
พระราชประสานวิธีการปกครองประชาชน
262
พระราชประสานวิธีการปกครองประชาชน
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ๒๖๗ ของตน ๆ โดยปกติ อันจะรักษาความสงบ ก็จำต้องมีกำลังไว้ครบพอจะห้ามความกำเริบจลาจล ดุจคำในอรรถกถาว่า กฎเกน กณฏกุทธรณ์ บ่งหนามด้วยหนาม หรือหนาม ออกเอาหนามบ่ง ใช้ใ
เนื้อหาเกี่ยวกับการบริหารจัดการและพระราชวิธีการปกครองของพระมหากษัตริย์ที่มุ่งหวังให้ประชาชนมีความสงบสุข โดยการใช้ทั้งการกำราบและการส่งเสริมให้ประชาชนมีการศึกษาเพื่อป้องกันความไม่สงบในสังคม การตั้งพระร
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
269
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๔ รอบคอบ รักษาความดีที่ได้ทำแล้วให้ถาวรมั่นคง คอยระวังไม่ให้ช่องแก่อกุศลความชั่วที่ยังไม่ได้ ทำมาแต่ก่อนเป็นธุระปราบปรามใจตนให้ถ่ายถอนละทิ้งความชั่วที่ทำมาแล้
ข้อความดังกล่าวเน้นถึงความสำคัญของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็นว่าความดีและธรรมเป็นที่พึ่งที่แท้จริงของเรา และควรพึ่งพาตน
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
282
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) นี้เป็นพระราชกรณียะส่วนรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง ២៨៧ กิตติศัพท์นี้ระบือไปถึงนานาประเทศ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าได้ทรงรับยศทหารเป็นนายพลเอกของมหาประเทศหนึ่
เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ
สมานัตตตาและการประพฤติตนในพระธรรม
283
สมานัตตตาและการประพฤติตนในพระธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๗๐ ២៨៨ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๐) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ สมานัตตตา ๑ รัฏฐิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย สมานัตตตา นั้น แปลว่า ความเป็นผู
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานวิสัชนาสองประการเกี่ยวกับสมานัตตตาและรัฏฐิปาลโนบาย โดยสมานัตตาต้องการให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความประพฤติตนที่มีความสม่ำเสมอในธรรม ซึ่งเป็นศาสต
พระไตรปิฎกและความสำคัญในการดำรงพระศาสนา
290
พระไตรปิฎกและความสำคัญในการดำรงพระศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๕ ๑, ๕๐๐ จบ โปรดให้พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ แลโปรดให้พระ เจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ทรงเป็นประธานในการตร
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา
พระราชกรณียกิจและคุณสมบัติในการปกครองของสมเด็จพระบรมบพิตร
292
พระราชกรณียกิจและคุณสมบัติในการปกครองของสมเด็จพระบรมบพิตร
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๗ ก็นิยมนับถืออวยชัยพระพรทั่วไป สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงเลือกได้มุขอ มาตยาธิบดี ที่สามารถให้เป็นประธาน ก็อาจวิจารณ์ราชกรณียกิจให้ลุล่วงไม่อากูล เป
เนื้อหาเกี่ยวกับการปกครองระบอบพระราชาและพระราชกรณียกิจภายใต้การดูแลของสมเด็จพระบรมบพิตร ที่มีบทบาทในการสร้างพระเกียรติและเพิ่มพูนพระราชอำนาจ โดยเน้นความสำคัญของการเลือกตั้งบุคคลที่มีศีลธรรมในการปฏิบัต
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
303
หลักธรรมแห่งสหกรณ์ในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๒ ២០៨ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๒) จะเลือกธรรมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ สหกรณ์ สันติ ๑ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย. สหกรณ์ นั้น คือการทำร่วม
เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อ ความสำเร็จของกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิต
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๓ สงบแห่งจิต มิให้คิดตื่นเต้นฟุ้งซ่าน. การบำเพ็ญปัญญาสิกขา คือการศึกษาทางปัญญาได้แก่การ จำเริญวิปัสสนา ก็เพื่อกำจักกิเลสอาสวะอันเป็นข้าศึกแก่ความสงบแห่งจิต, ค
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
การบำรุงรัฐสมบัติและความสงบในสังคม
309
การบำรุงรัฐสมบัติและความสงบในสังคม
ให้เกิด สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๔ ๑. ๔ สังคหวัตถุนี้ เป็นอุบายวิธีให้เกิดรัฐสมบัติ ซึ่งได้นามบัญญัติว่า โรคคล สถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัยจนถึงวางใจได้ มีทวารเรือนไม่ต้องลงกลอนเป็นคำรบ
ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
312
การปฏิรูปเทสวาสะและการอยู่ในถิ่นอันสมควร
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๗๓ ๓๑๗ ในปีนี้ ( ๒๔๗๓ ) จักเลือกมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปฏิรูปเทสวาสะ การอยู่ ในถิ่นอันสมควร ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้ทำให้เหมาะ ๑. ถิ่นฐานอันเหมาะเจาะ
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการปฏิรูปเทสวาสะ ซึ่งหมายถึงการเลือกอยู่ในถิ่นที่เหมาะสมต่อกิจการต่างๆ ของบุคคลและคณะ โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์ของการย้ายราชธานีของพระเ
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
318
สัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๒๓ กรณียะนี้ นับว่าเป็นสัมมาปาสะบ่วงคล้องน้ำใจคนให้จงรักภักดี เป็นสังคหะวัตถุอย่างสำคัญ ประการหนึ่ง จัดเข้าในรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยสังขิตตนัย ด้วยประการฉะนี้ รัฏฐ
กรณียะนี้มีความสำคัญในการสร้างความรักและภักดีต่อชาติ ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของรัฏฐาภิบาลโนบาย เพื่อส่งเสริมความเจริญสิริสวัสดิ์ของพระองค์และประเทศ การปฏิรูปการิตาจัดเป็นคุณสมบัติที่ล้ำเลิศเนื่องจากช่วยส
ความสำคัญของสติปัฏฐาน
319
ความสำคัญของสติปัฏฐาน
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๔ ๓๒๔ ในปีนี้ (พ. ศ. ๒๔๗๔) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๑ อุบายโกศล ๑ สติปัฏฐาน ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัสนนัย (อุบายโกศล ถวายซ้ำ พ.ศ. ๒๔๖
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๔ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของอุบายโกศลและสติปัฏฐานที่เป็นหลักในการปกครองประชาชนให้มีความร่มเย็น โดยการใช้เหตุผลที่ถูกต้องและการควบคุมอารมณ์อย่างมีสติจากพระคุณ ซึ่งการสอน
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
322
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ.ศ. ๒๔๗๕ ៧២៧ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๕) จะเลือกธรรมมารับพระราทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กา รณวสิกตา ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย พอเป็นนิทัศนนัย ๑ การณวสิกตา แปลตามพยัญชนะ ความ
ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อหิ นาโคว สงฺคาเม อติวากย์ ติกฺขิสส์ ๓๔๒ จาปาโต ปาติ สร์ ทุสสีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมือนช้างที่ทนลูกศร อันตกจากแห่งในสงคราม เพราะหมู่ชนเป็น
เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
340
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
๑ ๑ ๓๔๕ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อันคุมความสามัคคดีแลอุปถัมภ์ให้ดำรงมั่น, เหตุดังนั้น พระโบราณจารย์จึงได้แสดงไว้โดยความ เป็นกรณียะของพระเจ้าแผ่นดินประการหนึ่ง ในสังคหะวัตถุกถาและจักรพรร
เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของพระเจ้าแผ่นดินในการดูแลประชาชน และการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะการบำรุงกสิกรรมและพาณิชกรรม รวมถึงการสื่อสารด้วยพระวาจาอ่อนหวานที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นในสังคม พระเจ้าแ
การบริหารราชการและการบำรุงประชาชน
341
การบริหารราชการและการบำรุงประชาชน
ย ๓๔๖ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พวกพาณิชกรรมทรัพย์เป็นต้นทุน ทรงอุดหนุนราชบุรุษด้วยเบี้ยเลี้ยงแลเบี้ยหวดให้มีกำลังเลี้ยง ตนแลขวนขวายในการงาน พวกชาวนาแลพวกพาณิชมีทางหาเลี้ยงชีวิตแล้ว ย่อม
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงดูแลและส่งเสริมพวกพาณิชและชาวนา โดยมีเบี้ยเลี้ยงช่วยคนหาเลี้ยงชีพ ทำให้ประชาชนไม่ประพฤติผิดกฎหมาย รัฐมีสันติสุข นอกจากนี้ยังเน้นความสำคัญของการบำรุงความสามัคคีใน
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
342
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๗ ๓๔๗ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๗) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ธัมมกามตา ความเป็นผู้ใคร่ธรรม ๑ อัตถกามตา ความเป็นผู้ใคร่ประโยชน์ ๑ รัฏฐาภิ
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทาน โดยมุ่งเน้นที่ความเป็นผู้ใคร่ธรรม และอัตถกามตา ซึ่งสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในคุณธรรมและความสำคัญของการรักษาธรรมในชีวิตประจำวัน การดำเนินชีว